Vengê domanê ma

Pirtûkê Venge domanê ma de cîlta yewin de serra 1987 ra hetanê 1999 ra beşdarbîyîşê Saadetî reyde vîyarena. Cîlta diyin de zî serra 1999’ê de Dêrsime çi qewimyeyo se yena cadayiş, no ser ez şîya Saadet reydê pêvînayiş viraşta.

Saadet Ferhat Dêrsim, pirtûkê Vengê domanê ma nuşta, her yew zerrî de lajê ma erdlerzî û kênayê ma, her yewî ya zey parçeya dinyaye canê ma nuşta.
Verba dîroka 4 hezarê têkoşîn daya, dîroka tewr gonî de seba merdimatî têkoşîn daya û sêneyê dîroke ra zey yew xançer helîyê ma koye nuştî.
Pirtûkê ‘Venge domanê ma’ di cîlt ameya nuştiş û pirtûk zî di wêşanxaneya Mezopotamyaye de ame weşan kerdiş û Raperîn Munzur zî weşane ra hadre kerd.
Saadet zî nameyê pirtûka xo ‘Venge domanê ma’ ronayo, çimkî omidê şarê Dêrsime, rûmeta û meşte temsîlê rûhê berzî nê domanan kenî û heme nê domanan zî zey domanê xo vîneno; seba ê zî ‘Venge domanê ma’ vana.
Pirtûkê Venge domanê ma cîlta yewin de serra 1987 ra hetanê 1999 ra beşdarbîyîşê Saadetî reyde vîyarena. Cîlta diyin de zî serra 1999’ê de Dêrsime çi qewimyeyo se û ravêreyeye ‘tepa ontiş’ û ‘warê vaşûrî’ ca gêna.
Pirtûk 30 serr şerî zereye ra yew ewnîyayişî dona cuyayiş. Wendoxan her satirê pirtûkê bi xemginî verba kena. Nuştox di şerê xo de çi qewimyayo se, dema ke bi nefes nefesê vîyarto zey yew nivîne serxo roneno.
Saadet serra 1976’ê de dewa Pîlemûrîye ameya dinya û na dewe zî aîdî ermenîyan bîya. Malbata a feqîrê û qalabalixê nêeşkîyaya a bieşrawa dibistane. Nuştiş û wendişî di gerîlaye de bander bîya yanî di zereyê têkoşîne de bander bîya. 11 serra xo de beşdarî PKK bîya, yanî PKK a girewta. Şenik Saadet di koyê Dêrsime de dema şerwantîya xo de serra 1987’ê yew roja hamnane bi qanûnê lejkerî gerîlaye ra ame girewtiş. Şerwan Saadet êdî bîya gerîla Saadet û koyan destpê gêrayişî kerda.
Dêrsim ra Bekaaye, Bekaaye ra hetanê Botane û Botan ra hetanê Rojawane 27 serre gerîlatî kerda û hema zî gerîlatî xo domnena. Ma Saadet reyde di Qandîle de pêvînayiş kerd. Bi sîmayê rengîna koye de ma qise kerdî.

Saadet fikrê nuştişê pirtûk kura ra vejîya?
No fikir di embazan de vejîyai embazê min, min ra zaf hetkarî day û zaf waştê ez binusa. Çimkî nêwaştê qewimyayişekê qewimyayo vîn nêbo. Raştî di zaf çik ameybi cuyayiş û ganî nê zî biameynê nuştişî. Çimkî di koyan de dîroke ti nusenî û ganîyo ke ti binusî. Eke ti nênusî no demî ya sewbî kesan binusî, yanî pêroyin hêzê bandorker nusenî. Ê zî sareyê xo ra nusenî. Her kes zaneno cenî dîroke xelq kerda la qet cenî ra qal nîna kerdiş, hêzê bandorker qet dîrok de cenî ra ca nêdanî. Hewna şarê kurd bi cenîyê kurd sahneyê dîroke vejîyenê. Çi ameyo xelqkerdiş heme nê çikan de, kedê û qehramantîya cenî est a. Ti heme nê raştîyan verê çimê gênî no de ti vane ka na hîkayeya to ya no ser zî ti ganî binusî.

Dema ke ti nuşt ti çi hîs kerd?
Dema ke min nuşt, ez zaf zehmetî onta. Çimkî embazan xeyalê min ra ameynê, min zî berîya înan kerd, hewna nê qewimyayişan newe ra cuyaya. Giredayaye înan min ra hîna zafîya. Cuyayişê xo ra hewna şermîyeya. Ez di no şerê de tena welata xo nêşînasnayaya. Merdimî, sozê a/o yê, cewherî merdimê şînasnaya. Min ferqê merdim çîyo, min fam kerd. Di koye de tena şer çin o, di mîyanê merdiman de têkilîya yew wateya est o la belê merdimê bê hempa mîyanê ma hîna lez ciya benî. Min înan vîra xo nuşt.

Peynîya pirtûkê ti çi hîs kerd?
Peynîya nuştişê pirtûkê xobixo hîna weş hîs kerda, çimkî sere min ra giran yew bar warişt. Min hîs kerd ke zey ke ez deynê daya. Carna bena ke ez etîryena acaba ez weş daya famkerdiş la peynî nuştişê xo ser keyfweş bena. Nuştiş karekê zaf zor a, yew kesî dayişê famkerdiş zaf zor a, no zî ez weş fam kerda. Min 2001’ê destpê nuşteyê kerd la 2003 min mîyan da û serra 2011’ê hewna destpê kerd û di serre min temam kerd.

Di pirtûkê xo de ti xo ra zaf ca nêdaya!
Min nêwaşt xobixo binusa min taybet waşt embazê xo binusa, çimkî min waşt înan ra deynê xo bida. Belkî roj ke bivejîyo, zey min embazan zî binusê. Belkî yew roj, ma zî binusî, çimkî di koye de nuştişê ser qewimyayiş zaf ê.

Nika yew xebat û planê to est o?
Belê yew xebata min daxî est o. Nika wazena Rojawan ser binusa, xebatê min do ser Rojawan bibo. Çimkî cenîya kurd, nika dîroka xo di Rojawan de newe ra nusena. Ez zî wazena zey cenî Kobanêye peynîya no înşakerdişî şîra.

Sandet Ferhat Dêrsim kam a?
Saadet Ferhat Dêrsimn serra 1976’ê de dewa Pîlemûrîye ameya dinya û na dewe zî aîdî ermenîyan bîya. Malbata a feqîrê û qalabalixê nêeşkîyaya a bieşrawa dibistane. Nuştiş û wendişî di gerîlaye de bander bîya yanî di zereyê têko- şîne de bander bîya.
Di 11 serra xo de beşdarî PKK bîya, yanî PKK a girewta. Şenik Saadet di koyê Dêrsime de dema şerwantîya xo de serra 1987’ê yew roja hamnane bi qanûnê lejkerî gerîlaye ra ame girewtiş. Şerwan Saadet êdî bîya gerîla Saadet û koyan destpê gêrayişî kerda.
Dêrsim ra Bekaaye, Bekaaye ra hetanê Botane û Botan ra hetanê Rojawane 27 serre gerîlatî kerda û hema zî gerîlatî xo domnena.